Teknik rehber
Hidrolik Yağ Soğutucu Nedir, Arızası Nasıl Anlaşılır?
Son güncelleme: · EMKA Radyatör teknik ekibi · 6 dk okuma
Hidrolik yağ soğutucu ne işe yarar?
Bir ekskavatörde bomu kaldıran, kepçeyi döndüren ve makineyi yürüten güç hidrolik yağ ile taşınır. Pompadan valflere, silindirlere ve hidrolik motorlara giden yağın enerji kayıpları ısıya dönüşür. Yağ soğutucu, sisteme dönen yağı ince borular ve kanatçıklardan geçirerek bu ısıyı fanın çektiği havaya aktarır.
İş makinelerinde yağ soğutucu genellikle su radyatörüyle aynı çerçevede, onun önünde, yanında veya üstünde durur. Bu yüzden radyatörün maruz kaldığı toz ve çamur onu da etkiler.
Hidrolik yağ kaç derece olmalı?
Kaynaklar, hidrolik elemanların en verimli çalıştığı yağ sıcaklığını genellikle 50–70 °C aralığında verir. Daha yüksek sıcaklıklarda yağ incelir, yağlama filmi zayıflar, conta ve hortumlar daha çabuk yaşlanır ve pompada iç kaçaklar artar. Makinenizin izin verilen üst sınırı için kullanım kılavuzu esastır.
Göstergeden okunan değeri doğrulamak için soğutucu giriş ve çıkış hortumlarının sıcaklığını kızılötesi termometreyle ölçmek faydalıdır. Giriş ile çıkış arasında çok az fark varsa soğutucu ısıyı atamıyor demektir.
Yağ soğutucu arızasının belirtileri
- Hidrolik yağ sıcaklığı göstergesinin yükselmesi veya uyarı vermesi
- Gün ilerledikçe makinenin ağırlaşması, hareketlerin yavaşlaması
- Soğutucu çevresinde yağ izi, damlama veya tozla karışmış yağ tabakası
- Yağ seviyesinin dışarıda iz olmadan düşmesi (iç kaçak ihtimali)
- Soğutma suyunda yağ veya yağda süt rengi görünüm (su ile soğutulan tiplerde)
Arızanın en sık nedenleri
| Neden | Açıklama |
|---|---|
| Dış tıkanma | Kanatçıklarda ve radyatörle arasındaki boşlukta toz, çamur ve yağ birikimi |
| İç kirlenme | Pompa veya hortum arızasından gelen metal parçacıklar ve hortum kırıntıları |
| Kaçak | Titreşim ve basınç dalgalanmalarıyla boru veya bağlantılarda çatlak |
| Bypass valfi | Soğuk çalışmada soğutucuyu devre dışı bırakan valfin açık kalması |
Her hidrolik hararet soğutucudan kaynaklanmaz
Soğutucu temiz ve sağlamsa yüksek yağ sıcaklığının başka nedenleri araştırılmalıdır: açık kalan veya zayıflamış emniyet (relief) valfi, aşınmış pompa ya da motorlardaki iç kaçaklar, düşük yağ seviyesi, yanlış viskozitede yağ veya hatalı sıcaklık sensörü. Bunlar hidrolik servisin uzmanlık alanıdır; soğutucunun kendisi ise radyatör atölyesinde kontrol edilip onarılır.
Pompa arızasından sonra soğutucuyu unutmayın
Pompa arızası sırasında oluşan metal parçacıklar yağla birlikte soğutucunun iç kanallarına taşınır. Soğutucu temizlenmeden sisteme geri takılırsa bu parçacıklar yeni pompaya geri döner ve kısa sürede yeni bir arızaya yol açabilir. Pompa değişiminden sonra yağ soğutucunun iç temizliği veya değişimi mutlaka değerlendirilmelidir.
Bakım önerileri
- Kanatçıkları düzenli olarak, düşük basınçla ve katmanlar arası dahil temizleyin.
- Yağ ve filtre değişimini üretici aralığında yapın; kirli yağ iç kanalları da kirletir.
- Hortum bağlantılarını ve soğutucu çevresini yağ izi için kontrol edin.
- Sıcaklık göstergesini gün içinde takip edin; yavaş yükselen eğilim erken uyarıdır.
Sık sorulan sorular
Hidrolik yağ soğutucu nerede bulunur?
İş makinelerinde genellikle motor radyatörüyle aynı soğutma paketinde, onun önünde, yanında veya üstünde yer alır. Bazı makinelerde ayrı bir fanla soğutulan bağımsız bir ünite olarak da bulunabilir.
Yağ soğutucu tıkanınca hangi parçalar zarar görür?
Aşırı ısınan yağ incelir; pompa, valfler, contalar ve hortumlar daha hızlı aşınır. Uzun vadede pompa arızası, soğutucu temizliğine göre çok daha pahalıya mal olur.
Yağ soğutucu nasıl test edilir?
Soğutucu dıştan ve içten temizlendikten sonra basınçlandırılarak kaçak kontrolü yapılır. Sahada ise giriş ve çıkış hortumları arasındaki sıcaklık farkı ölçülerek ısıyı atıp atmadığı anlaşılabilir.
