Teknik rehber
Aftercooler ile Intercooler Arasındaki Fark Nedir?
Son güncelleme: · EMKA Radyatör teknik ekibi · 6 dk okuma
Emme havası neden soğutulur?
Turbo, egzoz gazının enerjisiyle dönen bir kompresör sayesinde motora daha fazla hava gönderir. Sıkıştırılan hava ısınır; sıcak hava daha az yoğundur ve aynı hacimde daha az oksijen taşır. Havayı motora girmeden önce soğutmak yoğunluğunu artırır, daha fazla yakıtın verimli yanmasına imkân verir ve motorun ısıl yükünü azaltır.
Bu yüzden şarj havası soğutucusu, turbolu bir motorun gücünü ve yakıt verimliliğini doğrudan etkiler. Arızalandığında ilk hissedilen şey genellikle güç kaybıdır.
Terimler arasındaki fark
| Intercooler | Aftercooler | |
|---|---|---|
| Konum (teknik tanım) | İki sıkıştırma kademesi arasında | Son sıkıştırma kademesinden sonra |
| Tek turbolu motorlarda | Yaygın kullanılan genel ad | Bazı üreticilerin tercih ettiği ad (ör. Caterpillar ATAAC) |
| Hava kompresörlerinde | Kademeler arası soğutucu | Basınçlı havayı soğutup nemi yoğuşturan soğutucu |
Tek kademeli turbo kullanan birçok iş makinesinde iki terim aynı parçayı anlatır. Parçayı tanımlarken veya sipariş ederken makinenin servis kitabındaki adı ve parça numarasını esas almak en doğrusudur.
Hava-hava ve su soğutmalı tipler
İş makinelerinde en yaygın tip hava-hava şarj havası soğutucusudur: turbo çıkışındaki sıcak hava, radyatörün önünde veya yanında duran bir petekten geçerken dış havayla soğutulur. Caterpillar bu sistemi ATAAC (air-to-air aftercooler) olarak adlandırır. Bazı motorlarda ise şarj havası, motor soğutma suyuyla soğutulan bir eşanjörden geçer.
Hava-hava tipte petek, su radyatörüyle aynı toz ve çamura maruz kalır; dış temizlik bu yüzden onun için de aynı derecede önemlidir.
Hava kompresörlerinde aftercooler
Vidalı ve pistonlu hava kompresörlerinde aftercooler, sıkıştırma sonrası ısınan basınçlı havayı soğutur. Hava soğudukça içindeki su buharının büyük kısmı yoğuşur ve nem ayırıcıyla otomatik tahliyeden atılır. Kirli bir aftercooler havayı yeterince soğutamaz; bu da hatta daha fazla nem taşınmasına ve kurutucunun gereksiz yüklenmesine yol açabilir.
Şarj havası soğutucusu arızasının belirtileri
- Belirgin güç kaybı, makinenin yükte zorlanması
- Yakıt tüketiminin artması
- Egzozdan siyah duman (emisyon sistemi olmayan motorlarda)
- Gaza basıldıkça artan ıslık veya tıslama sesi
- Emme havası sıcaklığının normalden yüksek seyretmesi
- Hortum bağlantılarında yağlanma
Onarılabilir mi?
Alüminyum gövdeli ve alüminyum tanklı soğutucularda çatlaklar ve delikler çoğu zaman kaynakla onarılabilir. Plastik tanklı soğutucularda tank çatlamışsa genellikle tank veya parça değişimi gerekir. Onarımdan önce parça basınçlandırılıp kaçak noktaları belirlenir; içi yağlanmışsa temizlenir. Ayrıntılı belirtiler için Intercooler arızası belirtileri yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Intercooler ve aftercooler aynı parça mı?
Tek kademeli turbo kullanan birçok iş makinesinde evet, iki terim aynı parçayı anlatır. Teknik olarak intercooler kademeler arasındaki, aftercooler son kademeden sonraki soğutucudur.
ATAAC ne demek?
Air-To-Air AfterCooler, yani hava-hava aftercooler demektir. Caterpillar'ın, turbo çıkışındaki havayı dış havayla soğutan şarj havası soğutucusu için kullandığı addır.
Intercooler temizliği gerekli mi?
Evet. Dış yüzeydeki toz ve çamur ısı transferini düşürür, iç yüzeyde biriken yağ ise hem soğutmayı azaltır hem de turbo sorununa işaret edebilir. Dış temizlik radyatörle birlikte, iç temizlik gerektiğinde atölyede yapılır.
